Commitment betekenis
De betekenis van commitment verwijst naar een belofte of een stellig besluit om iets te gaan doen, en naar de bereidheid er tijd en energie in te steken. Dat kan gaan om je werk, om een project, om een ander mens of om iets waar je in gelooft.
Commitment is een leenwoord dat het Nederlands aan het Engels heeft ontleend. Je hoort het op het werk en in organisaties, maar net zo goed als het over een relatie gaat. In het Engels bestaat het al eeuwen langer dan bij ons, en daar heeft het ook betekenissen die het Nederlandse woord niet kent. Ontbreekt er nog iets? Stuur het in en maak kans op een Bol.com waardebon t.w.v. €100!
Wat betekent commitment in gewoon Nederlands?
De betekenis van commitment levert in het Nederlands meteen een vertaalprobleem op. Geen enkel Nederlands woord dekt de lading in zijn eentje. De Nederlandse woordenboeken en woordenlijsten dragen drie woorden uit dezelfde hoek aan: betrokkenheid, verbondenheid en toewijding. Woorden.org vat de kern samen als de wil om ergens aan mee te doen, met een ander of met een zaak. WikiWoordenboek zet twee dingen naast elkaar: je laat merken dat een project jou aangaat, en je neemt er een deel van de verantwoordelijkheid voor. Peptalk, een woordenboek over de woordenschat die het Nederlands aan het Engels ontleent, splitst het in tweeën: een verplichting die je zelf op je hebt genomen, en betrokkenheid van het sterke soort, geëngageerdheid.
Waar komt het woord commitment vandaan?
Onderaan de stamboom staat het Latijnse committere, opgebouwd uit com- en mittere: “samen” en “doen gaan” of “uitzenden”. Etymologen vertalen dat werkwoord net verschillend. De een houdt het op samenvoegen en toevertrouwen, de ander op verenigen, verbinden en samenbrengen. De eerste optekening van het Engelse werkwoord to commit stamt uit het eind van de veertiende eeuw; het betekende toen “toevertrouwen”. Daar is met de uitgang -ment het zelfstandig naamwoord commitment van gemaakt. De invulling die wij tegenwoordig gebruiken, jezelf ergens aan verbinden of iets beloven, duikt pas vanaf 1793 in de bronnen op; “verplichting” is vanaf 1864 opgetekend. Het Nederlands nam het woord na 1950 over uit het Engels; het Chronologisch woordenboek noemt 1984 als het jaar waarin het voor het eerst is opgetekend, en wijst de Grote Van Dale aan als vindplaats.
Als zelfstandig naamwoord begon commitment in het Engels veel grimmiger
Het zelfstandig naamwoord is ouder dan de betekenis die wij kennen, en het begon een stuk onaangenamer. In de jaren 1610 sloeg commitment op de officiële handeling waarbij iemand aan de bewaring van de staat werd overgedragen. Een instelling wordt daar niet bij genoemd. Die staat wel bij het werkwoord commit, dat al vanaf het begin van de vijftiende eeuw kon betekenen dat iemand op officieel bevel in een gevangenis of een inrichting werd geplaatst. Toch gaat het om dezelfde soort betekenis: een vrijheidsbeneming die van hogerhand wordt opgelegd. In het Engels bestaat die betekenis nog steeds: een Engelse woordenlijst omschrijft commitment als de officiële daad die iemand achter de deur van een gevangenis of een psychiatrisch ziekenhuis brengt. Nederlandse vertaalwoordenboeken maken daar “aanhouding” van, of een opname in een instelling. Dat is een betekenis van het Engelse woord, niet van het Nederlandse.
Welke betekenis van commitment wordt er bedoeld?
Dit ene woord draagt een hele waaier aan betekenissen, en dat geeft een praktisch probleem: je moet weten welke bedoeld wordt. Op het werk draait het om de betrokkenheid die een bedrijf van zijn werknemers verwacht. Een woordenboek geeft als voorbeeld dat veranderingen in een organisatie commitment vragen van de leiding én van iedereen die het werk uitvoert; wie er bij zo’n verandering allemaal belang hebben, staat bij stakeholders betekenis. In een relatie gaat het om je aan iemand binden. Cambridge noemt daarbij het huwelijk, dat niet iedereen meer als iets voor het leven beschouwt; over die manier van binden gaat monogaam betekenis. In zakelijk Engels staat het woord voor geld: het bedrag dat betaald moet worden, of de toezegging dat je gaat betalen. In het meervoud staat het in het Engels vaak voor je agenda: wie te veel commitments heeft, komt niet meer toe aan een avondcursus.
Is het de commitment of het commitment, en wat is het meervoud?
Over het meervoud van commitment hoef je niet te twijfelen: dat is commitments. Het lidwoord ligt lastiger, want de bronnen spreken elkaar tegen, en dat is goed om te weten. De officiële Woordenlijst Nederlandse Taal neemt het woord op als zelfstandig naamwoord met de aanduiding m/v/o. Mannelijk, vrouwelijk en onzijdig zijn daar dus alle drie toegestaan, en daarmee kan “de commitment” er net zo goed door als “het commitment”. In de praktijk zie je meestal “het commitment”, dus met die vorm zit je goed. Twee woordenboeksites schrijven uitsluitend “het” voor, en een van de twee noemt het woord ook onzijdig. WikiWoordenboek laat allebei de vormen staan. Wie volhoudt dat “de commitment” niet kan, legt het woord strenger vast dan de Woordenlijst doet.
Hoe spreek je commitment uit?
Het woord telt drie lettergrepen en de klemtoon valt op de tweede: com-MIT-ment. Dat is in het Nederlands en in het Engels hetzelfde. Het verschil zit aan het begin. In het Nederlands klinkt de eerste lettergreep volgens de Woordenlijst als een korte o, zoals in “kom”. Het Engels zet daar een doffe, kleurloze klank neer, een sjwa; volgens Cambridge lopen Brits en Amerikaans Engels daarin niet uiteen. De twee woorden klinken dus net niet gelijk, terwijl ze letter voor letter hetzelfde worden geschreven. Spreek je het Nederlandse woord op zijn Engels uit, dan wijk je af van wat de Woordenlijst aangeeft.
Commitment of committment: de veelgemaakte spelfout
Een veelgemaakte fout bij dit woord is een spelfout: committment, met twee t’s. Dat gebeurt zo vaak dat er zelfs een uitlegpagina bestaat die de verkeerde schrijfwijze als titel voert en daarmee ook gevonden wordt. Goed is de vorm met een dubbele m en daarna één t: commitment. De Woordenlijst kent geen andere schrijfwijze, en de afbreking com-mit-ment laat zien waar die ene t hoort. Een ezelsbruggetje om het te onthouden, en uitdrukkelijk geen taalregel: het Engelse werkwoord krijgt in vervoegde vorm wél twee t’s, in committed en committing, maar in de afleiding op -ment verdwijnt de tweede weer.
Wat moet je onthouden van het woord commitment?
Van de Engelse bagage van commitment heeft het Nederlands maar een deel meegekregen. De betekenis rond opsluiting en aanhouding is in het Engels achtergebleven; wat het Nederlands overnam, is de belofte en de betrokkenheid. Daar staat tegenover dat het woord zich hier wel naar onze regels heeft gevoegd. Het staat in de Woordenlijst, en het begint bij ons met een korte o waar het Engels een doffe klank heeft. Engels van herkomst dus, met een vermelding in de Woordenlijst en een eigen Nederlandse uitspraak. Praktisch gaat het vooral om drie vragen: hoe je het schrijft, welk lidwoord erbij hoort, en welke betekenis er bedoeld wordt.