Coulance betekenis
De betekenis van coulance is soepelheid zonder verplichting: je geeft iemand meer ruimte dan je strikt genomen zou hoeven. Wie coulance toont, komt iemand tegemoet terwijl geen regel of afspraak hem daartoe dwingt.
Het is de coulance, een vrouwelijk zelfstandig naamwoord dat je afbreekt als cou-lan-ce. Volgens Onze Taal spreek je het uit als koe-lans of koe-lan-suh, met een Franse neusklank op de lettergreep lan. Wat betekent coulance in de gewone omgang? Dat iemand niet op zijn strepen gaat staan, ook als hij dat zou kunnen. Daarnaast kom je het woord tegen in zakelijke situaties: bij een leverancier, een autodealer of een verzekeraar die een klant iets gunt. Ook in de advocatuur wordt het gebruikt, voor een tegemoetkoming zonder concrete verplichting erachter. Wie zich zo opstelt, noem je coulant. Ontbreekt er nog iets? Stuur het in en maak kans op een Bol.com waardebon t.w.v. €100!
Is coulance een Frans woord?
Bij de betekenis van coulance hoort een woordfeit dat Onze Taal er apart bij zet: het woord ziet er Frans uit en klinkt ook zo, maar het Frans heeft het niet geleverd. Frans is alleen coulant, het bijvoeglijk naamwoord. Het zelfstandig naamwoord is volgens het genootschap vermoedelijk een Duitse vorming die via die taal bij ons is beland. Niet elk woordenboek ziet dat zo. Een juridisch woordenboek zet er ‘Frans’ bij, en oudere algemene woordenboeken deden dat ook. Het Duitse etymologische woordenboek meldt dat Kulanz in de negentiende eeuw eerst Coulance werd gespeld, in Franse letters, terwijl het Frans dat zelfstandig naamwoord nauwelijks gebruikt. Het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands noemt coulance ‘pseudo-Frans’, en het WNT laat de mogelijkheid open dat het Nederlands het woord zelf bij coulant heeft gemaakt. Het label ‘Frans’ en de uitkomst van het herkomstonderzoek staan dus naast elkaar in de naslag.
Wat is coulance bij een verzekeraar?
Een coulance-uitkering betekent volgens een vakpagina over verzekeringen dat de verzekeraar een schade betaalt waartoe de polis hem niet verplicht. Als redenen noemt die pagina een lange klantrelatie of bijzondere omstandigheden. Een coulancevergoeding is op dezelfde manier een vergoeding uit coulance. Ook een woordenboek geeft als voorbeeld dat je je verzekeringsmaatschappij om coulance kunt vragen. Het Verbond van Verzekeraars beschrijft hoe dat bij beleggingsverzekeringen gaat: klanten in schrijnende omstandigheden, zoals langdurige werkloosheid of een scheiding waarbij het huis verkocht moet worden, kunnen om coulance vragen, en elk verzoek is maatwerk. Krijg je nul op het rekest, dan kun je na een klacht bij de verzekeraar nog naar het Kifid. In de zorg noemt een aanbieder het een coulance-regeling als hij zelf een stuk van de eigen bijdrage van een patiënt betaalt, maar niet het eigen risico. Het eigen risico zelf komt aan bod bij wat betekent eigen risico.
Coulance, garantie en polisdekking: waar zit het verschil?
Coulance begint waar een verplichting ophoudt. Dat je er geen aanspraak op kunt maken, volgt uit hoe de bronnen het woord omschrijven. WikiWoordenboek spreekt van een regel die soepeler wordt toegepast dan formeel nodig is. Een juridisch woordenboek ziet er een tegemoetkoming in zonder concrete reden. In de leasebranche heet het coulance als importeur of dealer een reparatie vergoedt terwijl de fabrieksgarantie al voorbij is. Bij een coulance-uitkering ligt de grens bij de polisvoorwaarden: die schrijven de betaling niet voor. Volgens advocatenkantoor Lawspot erkent een partij die uit coulance geld biedt om een geschil af te sluiten, daarmee nog geen aansprakelijkheid. Wat dat laatste begrip inhoudt, lees je bij wat betekent aansprakelijkheid. En het Verbond van Verzekeraars zegt met zoveel woorden dat een tegenvallend beleggingsresultaat geen reden voor coulance is. De beslissing ligt dus bij wie de coulance geeft.
Welke synoniemen heeft coulance, en wat is het tegendeel?
Het synoniem waar de meeste bronnen op uitkomen, is inschikkelijkheid. Je vindt het onder meer bij Onze Taal, het WNT en WikiWoordenboek. Daarnaast lopen de lijstjes uiteen. WikiWoordenboek noemt ook ruimhartigheid en schappelijkheid, Onze Taal welwillendheid, en synoniemen.net voegt er toegeeflijkheid en het minder bekende conveniëntie aan toe. Een puzzelwoordenboek komt met tegemoetkoming, gedienstigheid en handelbaarheid. Het WNT en het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands verklaren coulance bovendien met coulantheid, het zelfstandig naamwoord dat rechtstreeks bij coulant hoort. Een vast tegendeel van coulance geven de bronnen niet. Voor de andere kant moet je bij coulant kijken: daar geeft WikiWoordenboek streng, rigide en onvermurwbaar als tegenovergestelde, en woorden.org houdt het op streng. Het middelste woord uit dat rijtje heeft hier een eigen pagina: wat betekent rigide.
Hoe gebruik je coulance in een zin?
In de voorbeelden uit de naslag komt coulance steeds van iemand die iets te beslissen heeft. In een woordenboekvoorbeeld zijn controleurs coulant tegenover overtreders. In een citaat bij Onze Taal is de Belastingdienst wat soepeler voor mensen van wie de eigen woning nog in aanbouw is. NRC schreef over VluchtelingenWerk, dat meer coulance in het inburgeringsbeleid wilde, en over bedrijven in de Verenigde Staten die zelf aan de bel trekken over een misstand en dan op coulance van de instanties hopen. Het WNT heeft een horlogemaker die zijn klanten met grote coulance tevreden houdt. Wil je het woord zelf gebruiken, dan liggen ‘om coulance vragen’, ‘hopen op coulance’ en ‘iets uit coulance doen’ voor de hand. Al die zinnen hebben gemeen dat de ontvanger moet afwachten. Coulance is een gunst waar je om kunt vragen en op kunt hopen, maar die je nooit kunt opeisen: vragen mag, eisen niet.