Emoji betekenis

Wat betekenen deze acht emoji’s?

Achter de zoekvraag betekenis emoji zit meestal een los teken; deze acht komen het vaakst voorbij. Het gezicht met tranen van vreugde staat voor hard lachen; SwiftKey vond het wereldwijd het populairst; bij Oxford Dictionaries werd het in 2015 woord van het jaar. Jongere gebruikers pakken daarvoor het luid huilende gezicht, dat ondanks zijn naam iets grappigs aangeeft. Het rode hartje zegt dat je iets leuk vindt, romantisch of als vriend. De duim omhoog ken je van de like-knop: je bent het ermee eens.

Het vlammetje is een compliment en leunt op het Engelse lit. De honderd staat voor een volle score, de gevouwen handen voor dank of een verzoek. De aubergine is gewoon een groente, maar kreeg in de omgangstaal een seksuele lezing; daarom koos de American Dialect Society dit teken in 2015 tot opvallendste emoji. In chattaal doet LMAO hetzelfde werk als hard lachen; zie LMAO betekenis.

Waarom is een emoji geen plaatje maar een teken?

Technisch gezien staat er in je bericht geen afbeelding maar een code, net als bij de letter a. Jouw apparaat tekent daar zelf een figuurtje bij, uit het lettertype dat het toevallig heeft. Daarom ziet hetzelfde teken er op een iPhone anders uit dan op een Android-telefoon of in Windows, terwijl het overal hetzelfde teken met dezelfde naam blijft.

Dat verklaart ook waarom je soms een leeg blokje of een vraagteken krijgt in plaats van een teken: jouw apparaat kent die code nog niet en weet niet wat het moet tekenen. Zelf een emoji maken kan om dezelfde reden niet. Je kunt een zelfgetekend figuurtje als afbeelding versturen, maar het blijft dan een plaatje en wordt nooit een teken in de tekst.

Hoe verschilt een emoji van een emoticon of een smiley?

Emoticons maak je zelf, met leestekens en letters van je toetsenbord. Zodra je je hoofd schuin houdt, krijgen emoticons betekenis. De emoticon xD is er een voorbeeld van; lees ook wat betekent xD. Een emoji kies je juist uit een vaste set die wereldwijd dezelfde is. Hoe zo’n teken eruitziet, bepaalt elk platform zelf; de betekenis ervan verandert daar niet door. Een emoticon gaat bijna altijd over een gezicht of een gevoel; een emoji kan ook een auto of een vlag zijn. In de omgangstaal draagt het woord smiley betekenis als alledaagse naam voor elk lachend gezichtje; een technische categorie is het niet.

In het dagelijks Nederlands lopen de drie woorden door elkaar; het Algemeen Nederlands Woordenboek noemt ze wederzijds synoniem. Unicode gebruikt Emoticons zelf ook als naam van een blok emoji’s met gezichten en gebaren. De scheiding hierboven is dus de vakmatige afbakening, geen spelregel voor gewone taal.

Kan één teken meer dan één ding betekenen?

Ja, en dat komt niet door je apparaat. Unicode legt de code en de naam van een teken vast, en daarmee de grens van wat het betekent. Hoe mensen het vervolgens gebruiken, legt niemand vast. Juist daar krijgt een emoji betekenissen die een groep er zelf aan geeft, net als woorden in straattaal, die je terugvindt in een straattaal woordenboek.

Daar komen cultuurverschillen bij. Een deel van de set is uitgesproken Japans: de buigende zakenman, de witte bloem en gerechten als ramen en sushi. De gevouwen handen betekenen in Japan alsjeblieft of dankjewel; hier denken mensen eerder aan bidden of aan een high five. De buiging drukt daar dankbaarheid en respect uit, en wie de armen boven het hoofd rondt, zegt daarmee dat iets in orde is.

De context bepaalt de lezing: wie stuurt, aan wie, en waarover. In een formele mail kan een emoji te luchtig overkomen.

Het lidwoord, de uitspraak en het meervoud van het woord emoji

Het is de emoji. Volgens het Algemeen Nederlands Woordenboek is het een mannelijk zelfstandig naamwoord met het lidwoord de. Het emoji is fout. De uitspraak volgt het Japans: drie lettergrepen met de klemtoon in het midden, e-MO-ji.

Onze Taal keurt de kale vorm en de vorm met apostrof allebei goed, dus zowel “wat betekenen emoji” als “wat betekenen emoji’s” is correct Nederlands. Dat de kale vorm bestaat, heeft met het Japans te maken: daar dekt emoji al één teken én meerdere tekens. Volgens Onze Taal kan meespelen dat het Nederlands meer woorden kent waarvan de meervoudsvorm op -i uitgaat, zoals politici of stimuli. Zelf houden wij emoji’s aan, omdat die vorm ondubbelzinnig is: in de vraag “heb jij deze emoji ook?” zie je niet of het om één teken gaat of om meer. De apostrof hoort erbij, net als in taxi’s en baby’s; emojis zonder apostrof is fout.

Wie bedacht de emoji, en wie gaat er nu over?

De eerste emojiset werd eind jaren negentig getekend door Shigetaka Kurita, die in Japan werkte aan i-mode, het mobiele internetplatform van provider NTT DoCoMo. Het waren piepkleine tekens van 12 bij 12 beeldpunten, met een kleur per teken. Kurita liet zich inspireren door manga, Chinese karakters, verkeersborden en weersymbolen. Zijn ontwerpen zijn opgenomen in de collectie van het Museum of Modern Art in New York.

Tegenwoordig gaat het Unicode Consortium erover. Voorstellen voor nieuwe tekens gaan langs een internationaal comité; dat beoordeelt ze en bepaalt welke code een teken krijgt. Er zijn inmiddels ruim dertienhonderd basistekens; tel je alle varianten mee, dan kom je op bijna vierduizend. Ze staan in vaste groepen die je op je toetsenbord terugziet: smileys en emoties, dieren en natuur, eten en drinken, vlaggen, en zo verder.

Emoji’s zijn een uitbreiding van ons schrift

De vraag “wat betekent emoji” heeft twee antwoorden. Er is de betekenis van het woord, die vastligt in het Japans, en er is de betekenis van elk los teken, die meebeweegt met de mensen die het gebruiken. Wie de betekenis van een los teken opzoekt, doet dan ook hetzelfde als iemand die een onbekend woord opzoekt.

Het Latijnse alfabet is duizenden jaren oud en er is in al die tijd nauwelijks een letter bij gekomen. Daar is in een paar decennia een tekenset naast komen te liggen die overal op de wereld gelezen wordt, met een commissie die er tekens aan blijft toevoegen. Dat maakt emoji’s meer dan versiering van de tekst: ons schrift heeft er een nieuw soort teken bij gekregen, een schriftteken dat tegelijk een beeld is.