Volatiel betekenis
De betekenis van het woord volatiel verwijst in het bijzonder naar iets wat kan worden bestempeld als wisselvallig of volatiel. Het is afgeleid van het van oorsprong Latijnse werkwoord volatilis.
De term ‘volatiel’ of ‘volatiliteit’ komt het vaakst voor binnen de financiële en dan meer bepaald binnen de beleggerswereld. Het is een manier om aan te geven hoe beweeglijk en bijgevolg onvoorspelbaar effecten zoals aandelen kunnen zijn. Een hoge volatiliteit staat voor een hoger risico, maar kan ook een hoger dan gemiddeld rendement realiseren. In ieder geval kan er op basis van de volatiliteit van een effect altijd worden bepaald hoe risicovol een belegging is.. Ontbreekt er nog iets? Stuur het in en maak kans op een Bol.com waardebon t.w.v. €100!
De letterlijke volatiel betekenis
Wanneer we het hebben over de volatiel betekenis spreekt het voor zich dat we ook even aandacht moeten besteden aan de letterlijke betekenis van het woord. Volatiel is afkomstig van het Latijnse ‘volatilis’ wat eigenlijk op zijn beurt een afleiding is van het woord ‘volare’ wat ‘vliegen’ betekent. Voor het woord volatilis geldt op zijn beurt dat dit zoveel betekent als ‘gevleugeld’ of ‘vliegend’. In een latere fase werd deze betekenis nog enigszins bijgesteld naar ‘vliegensvlug’ of ‘vervliegend’ of ‘vluchtig’
Verschillende soorten volatiliteit
De manier waarop iets als ‘volatiel’ kan worden bestempeld kan in de praktijk niet onaanzienlijke verschillen vertonen. Omwille van deze reden is het onder meer zo dat er een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen deze twee verschillende vormen van volatiliteit, namelijk:
- Historische volatiliteit;
- Implied volatility of impliciete volatiliteit;
Voor de historische volatiliteit geldt dat ze een goed beeld tracht te creëren van de beweeglijkheid van een onderliggende waarde zoals bijvoorbeeld een aandeel of een index door de jaren heen. Dat is niet het geval bij implied volatility. Hierbij is het namelijk zo dat er niet wordt gekeken naar het verleden, maar wel naar de toekomst. Voor deze toekomstige volatiliteit geldt dat ze afgeleid kan worden uit de prijzen van de zogenaamde opties. Voor deze optieprijzen geldt immers dat ze zullen stijgen op het ogenblik dat de markt een bepaalde beweging verwacht. De optieprijzen zullen dalen wanneer de inschatting is dat de beurs slechts een beperkte(re) beweeglijkheid zal gaan vertonen.
Wat betekent bèta?
Binnen de financiële wereld bestaat er een duidelijk verband tussen de term ‘béta’ en de volatiliteit van een bepaald (beleggings)product. Voor deze term geldt immers dat ze aangeeft hoe volatiel een bepaald financieel product is ten opzichte van de referentie-index waarvan sprake is. Een in Nederland bekend voorbeeld van een dergelijke referentie-index is de AEX voor wat de koers van het Shell-aandeel betreft. Voor de bèta geldt dat ze altijd is gelegen tussen de 0 en 2 waarbij 1 als neutraal middelpunt wordt bestempeld. Dat klinkt allemaal vrij complex, maar in werkelijkheid valt dat vrij goed mee. Is er bijvoorbeeld sprake van een bèta van 0,5? Dan betekent dat concreet dat het financieel product in kwestie de helft zo volatiel is als de referentie-index waarvan sprake is.
De volatiliteitsindex, hoe volatiel zijn de markten?
Wanneer we de betekenis van volatiliteit uitleggen kunnen we uiteraard niets anders doen dan ook even stil te blijven staan bij de zogenaamde volatiliteitsindex. Voor deze index geldt dat ze een bepaalde verwachting creëert met betrekking tot de volatiliteit waarvan sprake is op de financiële markten over een bepaalde periode in de toekomst. Het kan hierbij dan onder meer gaan om de aandelenmarkt. Bekende voorbeelden van dergelijke volatiliteitsindexen zijn met name de VIX en de VSTOXX. Bovendien is het eveneens zo dat er iets bestaat als volatiliteitsopties. Het gaat hierbij om opties die beschikken over een volatiliteitsindex als onderliggende waarde.
Hoe ziet het volatiel karakter van een effect eruit in de praktijk?
De theorie kennen met betrekking tot het begrip volatiel is één ding. Het belangrijkst is echter uiteraard om een goed beeld te krijgen van de manier waarop dit tot uiting komt in de praktijk. Laat ons er even vanuit gaan dat een bepaald aandeel, voor de eenvoud noemen we deze even ‘XYZ’ over een volatiliteit beschikt van 15 procent. Dit betekent dus eigenlijk dat het koersverloop op één jaar tijd tussen de -15 en +15 procent zal zijn gelegen. De waarschijnlijkheid waar hierbij sprake van is zou dan gelegen zijn op een percentage van 68,3 procent. Dit is echter geen vastgestelde. Ook veelvouden van die percentages zou dus mogelijk. Dit betekent dat er ook sprake kan zijn van:
- Een schommeling tussen -30 & +30 procent binnen een jaar met een waarschijnlijkheid van 95,4 procent;
- Een schommeling tussen -45 & +45 procent binnen een jaar met een waarschijnlijkheid van 99,7 procent;
Voor deze aangehaalde percentages geldt dat ze afkomstig zijn uit de statistiek en een afgeleide zijn van de standaard normaalverdeling.