Expertise betekenis
De betekenis van expertise verwijst naar kennis en kunde binnen een afgebakend vakgebied, en in een tweede gebruik naar het onderzoek dat deskundigen doen en naar het verslag dat zij erover schrijven. Wat er bedoeld is, hoor je aan de zin: iemand heeft expertise, of er wordt een expertise verricht.
Je komt het woord in twee heel verschillende hoeken tegen. In vacatures en op bedrijfspagina’s gaat het om deskundigheid: iets wat je opbouwt, inkoopt of bundelt, en Ensie wijst erop dat niet alleen een persoon maar ook een bedrijf het kan hebben. In het verzekeringswerk en in de rechtspraktijk is een expertise juist een stuk werk, met een rapport als sluitstuk. Dat tweede gebruik duikt op als een auto schade heeft, bij aansprakelijkheid en bij een medisch dossier. Ontbreekt er nog iets? Stuur het in en maak kans op een Bol.com waardebon t.w.v. €100!
Welke twee betekenissen heeft het woord expertise?
De betekenis van expertise staat bij woorden.org in twee genummerde delen, en die liggen verder van elkaar af dan je zou verwachten. Het eerste deel is kennis en kundigheid op een bepaald gebied; het woordenboek zet er deskundigheid en vakbekwaamheid als synoniem bij en geeft als voorbeeld dat je specifieke expertise kunt inkopen. Het tweede deel is een onderzoek door experts, en datzelfde woord dekt ook het verslag dat eruit komt. Encyclo vult die tweede laag juridisch in: in een civiele procedure laat de rechter deskundigen onderzoek doen, en hun verslag heet net zo. Ensie zet de twee lagen in één omschrijving naast elkaar. Wat geen enkele woordenboekpagina doet, is uitleggen hoe je de twee uit elkaar houdt.
Aan het werkwoord zie je welke betekenis geldt
De twee betekenissen uit elkaar houden kan met één vraag: wat gebeurt er in de zin? Heeft iemand expertise, dan gaat het over wat hij weet en kan. Wordt er een expertise gehouden, verricht of gepubliceerd, dan gaat het over een onderzoek; woorden.org zet die drie werkwoorden zelf onder betekenis 2. “Hij heeft expertise” en “er komt een expertise” zijn dus twee heel verschillende mededelingen, en ze door elkaar halen is bij dit woord de echte vergissing. Bij de kennislaag horen andere werkwoorden: expertise koop je in, vind je of bundel je. Dat inkopen is het werk van een adviseur van buiten; bij consultant betekenis staat wat zo iemand doet. Een werkwoord van het woord zelf bestaat niet: expertiseren doe je niet, een expertise houd je.
Hoe weet je dat expertise een de-woord is?
Het is de expertise, en daar hoort een grond bij: het woord is vrouwelijk. Bij woorden.org staat het lidwoord al boven het lemma, met het geslacht erachter, en WikiWoordenboek noteert het net zo. Daarnaast bestaan er twee sites die niets anders doen dan lidwoorden opzoeken, deofhet.expert en welklidwoord.nl, en die komen tot dezelfde conclusie, op dezelfde grond. Geen enkele bron geeft het expertise. Dat de vraag toch leeft, is te zien aan de zoekresultaten: er staat een hele pagina over dit lidwoord in de top 10, en bij de nummer 2 van Google staat die vraag in de bovenste kop. Wijs je het woord aan, dan hoort daar die expertise bij en niet dat.
Expertise hebben in of over: wat zeggen de bronnen?
Welk voorzetsel bij expertise hoort, tikken zoekers zelf in, en het eerlijke antwoord is dat er geen Nederlandse taaladviesbron over te vinden is. Taaladvies.net en Onze Taal geven niets over dit woord, het Algemeen Nederlands Woordenboek heeft er geen lemma, en een gratis Van Dale bestaat niet meer. Er is dus geen regel om op te schrijven. Wat de woordenboeken wél doen, is het woord met op construeren: woorden.org zet achter zijn kennisbetekenis de bepaling op een bepaald gebied. Een Engels woordenboek zegt er wel iets over: Cambridge geeft voor het Engels een vaste vorm met in en zet die twee keer apart, met een eigen label – maar daarmee is over het Nederlands niets gezegd. Schrijf je in een Nederlandse zin dus expertise op een bepaald gebied, dan volg je wat de woordenboeken zelf doen.
De woordvormen op een rij, van expertise meervoud tot contra-expertise
Wie denkt dat alleen expertises bestaat, mist er een. Woorden.org en WikiWoordenboek geven onafhankelijk van elkaar twee meervouden, expertises en expertisen, zonder dat een van beide als voorkeur wordt aangewezen; encyclo.nl drukt diezelfde twee vormen af in zijn verbuigingsregel. Je kiest dus zelf, en fout is geen van beide. Bij de voornaamwoorden volgt het woord gewoon de regels van een de-woord: jouw expertise, onze expertise, elke expertise, en bij aanwijzen deze of die expertise. Afbreken doe je in vier stukken, ex-per-ti-se, want het woord heeft vier lettergrepen. En de samenstelling met een streepje is contra-expertise, zo gespeld bij alle drie de bronnen die hem noemen.
Waar houdt ervaring op en begint expertise?
Een competentiesite die het woord als vaardigheid behandelt, legt de grens bij wat je met je ervaring doet: pas wie er lessen uit trekt, komt bij expertise uit. Veel meegemaakt hebben maakt iemand dus nog geen deskundige; er hoort oordeelsvorming bij, en kennis die bij de tijd is. Een recruitmentblog op positie 3 van Google komt er langs een andere weg op uit: werkervaring meet tijd en expertise meet diepte, dus een lang dienstverband zegt nog niet hoe diep de kennis gaat. Een medisch vakblad trekt dezelfde lijn bij artsen: iemand kan een uitstekende dokter zijn en alsnog de verkeerde persoon om een medische expertise te verrichten. Daarmee raakt het woord aan bekwaam betekenis, dat over kunnen gaat, en aan competenties betekenis, het bredere begrip waarvan deskundigheid een onderdeel is.
Drie talen, één woord en toch niet dezelfde betekenis
Zoek je dit woord op, dan is het eerste wat Google laat zien geen definitie maar een vertaalblok, met het woord aangemerkt als Engels. Vreemd is dat niet: op de pagina van WikiWoordenboek staat het woord drie keer onder elkaar, eerst als Nederlands, dan als Engels en dan als Frans, en alle drie met deskundigheid als glosse. Daar houdt de gelijkenis op. Cambridge blijft in drie deelwoordenboeken op één pagina bij de kennislaag: kennis of vaardigheid op hoog peil. Van een onderzoek of een rapport staat er niets in. Ook klinkt het anders. De Nederlandse uitspraak telt vier lettergrepen en loopt af op een zwakke slotklinker; in het Engels valt die laatste klinker weg en sluit het woord op de z-klank. In drie talen hetzelfde woord dus, en in het Nederlands een betekenis die het Engels niet geeft. Juist die extra laag is waar een Nederlandse zoeker tegen aanloopt.