Vordering betekenis
De betekenis van vordering verwijst naar twee dingen: iets wat jou toekomt en wat je daarom mag opeisen, zoals een betaling, en de voortgang die je met iets boekt, zoals in vorderingen maken. Je vindt het woord dus in een incassobrief, maar net zo goed in een voortgangsverslag.
Het woord is een afleiding van het werkwoord vorderen, en dat werkwoord heeft dezelfde twee kanten. In het recht staan er altijd twee partijen tegenover elkaar: de schuldeiser kan van de schuldenaar verlangen dat die iets levert, iets doet of iets achterwege laat. Geld is daarbij een voorbeeld en geen voorwaarde. Bij de rechter kun je een vordering instellen, en de rechter wijst haar toe of af. Daarnaast gebruik je het woord voor alles wat opschiet, van een studie tot een verbouwing. Ontbreekt er nog iets? Stuur het in en maak kans op een Bol.com waardebon t.w.v. €100!
Wat betekent vordering: vooruitgang of een eis?
De betekenis van vordering hangt af van de zin waarin het woord staat. Meldt een aannemer goede vorderingen met je badkamer, dan schiet de klus op. Wacht hij nog op 800 euro van je, dan heeft hij een vordering. Woorden.org en WikiWoordenboek noemen allebei die twee lezingen, en zetten de vooruitgang op de eerste plaats. WikiWoordenboek deelt de eis bovendien in tweeën: de handeling waarbij iets wordt opgeëist, en de eis zelf. Het Engelstalige Wiktionary onderscheidt er zelfs vier: een eis voor de rechter, vooruitgang, een tegoed in de boekhouding en in ruimere zin het recht op een prestatie. Wikipedia houdt het bij de eis. Het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands kijkt er anders naar: het splitst het werkwoord vorderen op in twee aparte woorden, een voor opeisen en een voor vooruitgaan. Welke betekenis vaker voorkomt, valt uit de volgorde in de woordenboeken niet af te leiden.
Hoe gebruik je vorderen als werkwoord?
Vorderen kent dezelfde twee betekenissen als het zelfstandig naamwoord: opschieten en eisen. Welke van de twee bedoeld is, zie je aan de zin. Volgt er geen lijdend voorwerp, dan gaat het om vooruitgang: het werk vordert, de avond vordert. Staat er wel een lijdend voorwerp bij, dan eist iemand iets op: een webwinkel vordert het bedrag van een onbetaalde bestelling. Help je iets of iemand vooruit, dan gebruik je bevorderen. Volgens het Etymologisch Woordenboek is die betekenis van vorderen overgegaan op die afleiding, zodat je niet zegt dat iemand zijn plannen vordert. Het werkwoord is regelmatig: ik vorder, zij vordert, wij vorderden, en het voltooid deelwoord is gevorderd. Daarnaast bestaan er samenstellingen als terugvorderen, invorderen, opvorderen en navorderen.
Wat betekent vorderingen maken?
Vorderingen maken betekent dat je vooruitgang boekt: je komt verder met iets waar je mee bezig bent. In deze betekenis staat het woord meestal in het meervoud. Je maakt vorderingen met je rijlessen, met een scriptie of met een opknapper. Gaat het juist erg traag, dan kun je volgens Woorden.org zeggen dat iemand vordert als een luis op een teerton. In het boek Alleen van Tim Voors houdt de schrijver de vorderingen van iemand op een rotswand gespannen in de gaten. Bij deze betekenis hoort ook het bijvoeglijk naamwoord gevorderd: een gevorderde leerling is al een eind op weg, en een cursus voor gevorderden is voor wie de basis beheerst. Een taalkundige die in 1899 over Franse invloed op het Zuid-Nederlands schreef, vond vorderingen doen te letterlijk naar het Franse faire des progrès vertaald, en keurde die variant af. De vaste verbinding is volgens Woorden.org vorderingen maken.
Welk synoniem kies je voor vordering?
Een synoniem voor vordering werkt alleen als het dezelfde betekenis heeft als het woord in jouw zin. Gaat het om vooruitgang, dan passen voortgang, vooruitgang en progressie. Gaat het om een eis, dan kun je kiezen uit eis, claim, aanspraak of schuldvordering. In de boekhouding kun je tegoed gebruiken, en vorderingen op klanten heten daar debiteuren. Voor het strafrecht noemt Woorden.org requisitoir, en voor wat de overheid opeist bestaat het woord rekwisitie. Woorden.org zet al die woorden in een lijst door elkaar, en daar zit het risico. Wie schrijft dat de verbouwing goede claims maakt, of dat de deurwaarder langskomt voor een achterstallige progressie, ziet meteen dat het niet klopt. Kies dus eerst de betekenis en pas daarna het synoniem.
Waar gaat het mis bij vordering en gevorderd?
Het woord vordering omvat meer dan een onbetaalde rekening. In de boekhouding kun je het zo bekijken, maar juridisch kan het ook gaan om een levering, een handeling of iets wat iemand juist moet laten. Een vordering kun je zelfs verkopen of verpanden; meer over dat laatste woord vind je bij verpanden betekenis. Ook verwarren mensen weleens crediteur en debiteur. Wie nog geld of een prestatie tegoed heeft, is crediteur; wie moet betalen of leveren, is debiteur. Het lastigst is gevorderd. Woorden.org biedt het hulpwerkwoord als houvast. De verbouwing is ver gevorderd; de aannemer heeft zijn laatste termijn gevorderd. “Is” hoort dan bij opschieten, “heeft” bij eisen. Het Algemeen Nederlands Woordenboek geeft bij vorderen alleen hebben en maakt dat onderscheid niet. Dat hulpwerkwoord kan je dus de weg wijzen, maar het blijft een houvast uit één woordenboek en geen regel waar elke bron achter staat.