OBV betekenis
De betekenis van obv verwijst naar de woordgroep ‘op basis van’: met die drie letters geef je aan waarop iets rust, zoals een berekening, een besluit of een prijs. Op de beurs is OBV daarnaast de naam van een indicator die koers en handelsvolume aan elkaar koppelt.
Elke letter vervangt een woord: de o staat voor ‘op’, de b voor ‘basis’ en de v voor ‘van’. Het Algemeen Nederlands Woordenboek rekent het geheel tot de voorzetsels en zet er een label bij: het hoort vooral thuis in geschreven taal. Je komt het tegen in zakelijke, beknopte teksten, van vacatures tot reisaanbiedingen en verslagen. Uit een andere taal komt het niet; de afkorting is niets anders dan de ingekorte Nederlandse woordgroep. Ontbreekt er nog iets? Stuur het in en maak kans op een Bol.com waardebon t.w.v. €100!
Waarom staan er punten in o.b.v. en niet in tv?
De betekenis van obv verandert niet door een punt meer of minder, maar de woordenboeken kiezen wel een vorm. Het ANW en WikiWoordenboek voeren het woord allebei als o.b.v.: kleine letters, en achter elke letter een punt. De punten stroken met een vuistregel van Onze Taal. Spreek je een afkorting uit als losse letters, zoals bij tv en btw, dan komen er geen punten in. Zeg je bij het lezen de hele woorden, zoals bij enz. en m.u.v., dan krijgt de afkorting ze wel, en o.b.v. hoort bij die tweede groep. De kleine letters passen bij een andere regel: hoofdletters zijn voor afkortingen van namen bedoeld. Verder zet je in principe achter ieder afgekort woord een punt. En de vorm zonder punten? Geen van de woordenboeken beoordeelt obv als goed of fout. Scribbr zet in zijn titel wel een sterretje voor obv, het teken voor een afgekeurde vorm.
Wat betekent obv in een vacature, reisprijs of juridische tekst?
Het ANW geeft voorbeelden uit de praktijk, en daarin zie je goed wat de drie letters doen. In een vacature staat bijvoorbeeld een brutosalaris o.b.v. 40 uur: het bedrag hoort bij een werkweek van 40 uur. Staat er in dezelfde vacature ook fte, kijk dan bij wat betekent fte. Bij een skivakantie o.b.v. halfpension is het halfpension al in de prijs meegerekend; wat dat inhoudt, lees je bij wat betekent halfpension. Een advertentie voor een rondreis in de Volkskrant gaf zo aan welke ontbijten en lunches in de reissom zaten. Juridische teksten gebruiken de afkorting om het wetsartikel te noemen waarop een aansprakelijkheid rust, en in een pensioenregeling volgt erachter het percentage van het laatste salaris waarop de uitkering is gebaseerd. Achter o.b.v. staat dus steeds de grondslag zelf: een aantal uren, een maaltijdregeling, een artikel of een percentage.
Welke beursindicator heet OBV?
Op de beurs is OBV, in hoofdletters en zonder punten, de afkorting van on-balance volume. De indicator meet of er handelsvolume achter een koersbeweging zit, en hoort bij de technische analyse. Sluit een aandeel hoger dan de dag ervoor, dan gaat het volume van die dag erbij; sluit het lager, dan gaat het eraf. Bij een gelijke slotkoers blijft de stand staan. Een eigen voorbeeld: begin je bij 0 en worden er op een stijgende dag 5.000 aandelen verhandeld, dan staat de stand op 5.000. Daalt de koers de dag erna terwijl er 2.000 stuks van eigenaar wisselen, dan zakt de stand naar 3.000. Welk getal eruit komt, verschilt per startdag van de telling, dus vooral het verloop zegt iets. Een momentumindicator, zo noemt De Financiële Begrippenlijst hem. Dit is uitleg van een term en geen beleggingsadvies; zoek je de basis, kijk dan bij wat betekent beleggen.
Kan o.b.v. ook onder begeleiding van betekenen?
Sommige afkortingssites geven o.b.v. een tweede uitleg. Scribbr en Afkortingskoning noemen naast ‘op basis van’ ook ‘onder begeleiding van’, en Scribbr zet daar ‘onder supervisie van’ als omschrijving bij. In de naslagwerken kom je die lezing niet tegen. Het ANW, WikiWoordenboek en de Nederlandse Wikipedia geven uitsluitend ‘op basis van’. Lees je o.b.v. in een tekst, dan heeft ‘op basis van’ dus de stevigste papieren. Dat een afkorting voor twee woordgroepen kan staan, is overigens niet vreemd. Bij t.b.v. waarschuwt het ANW juist dat vaak onduidelijk is of de schrijver ’ten behoeve van’ bedoelt of ’ten bate van’. Bij o.b.v. speelt die twijfel in de woordenboeken niet; daar heeft de afkorting maar één betekenis.
Wanneer is o.b.v. voluit schrijven de betere keuze?
Taaladvies.net, de adviesdienst van de Taalunie, ziet afkortingen van gewone woorden het liefst uitgeschreven, omdat een tekst vol ingekorte woorden minder toegankelijk wordt. Voor afkortingen van voorzetseluitdrukkingen gaat het advies verder: kies waar mogelijk één los woord in plaats van de afkorting, zoals ‘door’ voor d.m.v. Een eigen vervanger voor o.b.v. noemt de site niet, dus daar blijft de volle woordgroep over. Ook Scribbr raadt aan de afkorting in een scriptie uit te schrijven. Tegelijk erkent Taaladvies.net het voordeel: een afkorting is kort en kernachtig, al is ze voor wie haar niet kent ondoorzichtig. Daarmee ligt de keuze bij de plek waar je schrijft. In een vacature of een reisaanbieding, waar elke regel telt, doet o.b.v. precies wat het moet doen. In een brief, verslag of scriptie leest ‘op basis van’ rustiger, en dan wint de woordgroep het van de drie letters.