Initialen betekenis
De betekenis van initialen verwijst naar de beginletters van je namen, die samen een korte vorm van je naam zijn: Sanne Lotte Bakker wordt zo S.L. of, als je de achternaam meetelt, S.L.B. Je schrijft elke letter als hoofdletter en zet er een punt achter.
Het enkelvoud van initialen is initiaal, een woord dat via het Frans uit het Latijn is gekomen. Je spreekt initialen uit met de klemtoon op de a en een sj-klank, met of zonder t ervoor, en de afbreking is ini-ti-a-len. In het Engels spreek je van initials. Welke letters er precies onder vallen, daarover verschillen de bronnen: de een telt alleen je voornamen, de ander ook je achternaam. Je komt initialen tegen bij je naam- en adresgegevens, in brieven en in de krant. Daarnaast kent het woord een tweede betekenis uit de wereld van het boek: een grote sierletter waarmee een tekst of hoofdstuk opent. Ontbreekt er nog iets? Stuur het in en maak kans op een Bol.com waardebon t.w.v. €100!
Wat is het verschil tussen initialen en voorletters?
De betekenis van initialen ligt dicht bij die van voorletters: initialen zijn in elk geval je voorletters, en volgens een deel van de bronnen hoort de letter van je achternaam er ook bij. Het woord voorletter, opgebouwd uit voor en letter, zegt al wat het is: de letter die vooraan in een voornaam staat. Heb je drie voornamen, dan heb je in principe ook drie voorletters. Vrijwel elke Nederlander kent die term: WikiWoordenboek noemt een leesonderzoek waarin 97 op de 100 Nederlanders hem herkenden, tegen 73 op de 100 Vlamingen.
Zit je achternaam ook in je initialen?
Over de achternaam zijn de bronnen het niet eens. Volgens de ene opvatting tel je de achternaam mee. Zo omschrijven Woorden.org, Wikipedia en de oude Encyclopedie voor Iedereen het woord. Sanne Lotte Bakker heeft dan de initialen S.L.B. Volgens de andere opvatting zijn initialen gewoon je voorletters, en blijft het bij S.L. Zo gebruiken Taaladvies.net en Onze Taal het woord, net als de bibliotheek in een antwoord bij Rijnmond en Wikikids, de encyclopedie voor kinderen. De naslagwerken en taaladviseurs keuren geen van beide af, al zijn er websites die de achternaam uitdrukkelijk uitsluiten. Vraagt een formulier bij je naam om initialen, dan vul je in de praktijk je voorletters in, dus S.L.: in naam- en adresgegevens staan meestal voorletters, maar een officiële regel die dat voorschrijft, is er niet. Wat wel vaststaat: op je paspoort en identiteitskaart staan geen voorletters, maar je voornamen voluit.
Bij initialen hoort een punt, maar meestal geen spatie
Voor een voorletter gebruik je een hoofdletter, met daarachter een punt. Staan er meer achter elkaar, dan zet je daar gewoonlijk geen spatie tussen. Tussen de laatste letter en de achternaam komt die spatie wel: S.L. Bakker. De Taalunie doet het in haar eigen voorbeelden net zo. Dit is de gangbare vorm; een officiële regel die het vastlegt, is niet te vinden. Die punt onderscheidt je initialen van een initiaalwoord als btw, NS of pc. Ook zo’n woord bestaat uit beginletters, en je spreekt elke letter apart uit. Toch krijgt het volgens de Woordenlijst normaal gesproken geen punten; een paar uitzonderingen als c.q. en a.u.b. houden ze wel. Klinken de letters samen als één woord, zoals havo of pin, dan spreek je van een letterwoord. Hoe afkortingen verder in elkaar zitten, lees je bij wat betekent afkorting.
Hoe adresseer je een brief met initialen?
Schrijf je een zakelijke brief, dan kun je de ontvanger aanschrijven met voorletters en achternaam. Volgens Taaladvies.net komen ze in de adressering na een eventuele academische titel. Ook in de aanhef kan het, bijvoorbeeld met “Geachte mevrouw S.L. Bakker”, als je weet dat de ontvanger zo aangesproken wil worden. Voorletters en achternaam maken in een adres meestal duidelijk welk lid van een gezin of familie je bedoelt. Onderteken je een brief met je voornaam en achternaam, dan is de kans groot dat het antwoord aan je voorletter en achternaam wordt gericht. Daarom wordt aangeraden dat leden van één gezin niet dezelfde voorletters hebben. In NAW-gegevens, je naam, adres en woonplaats, staat soms de hele voornaam in plaats van de voorletters. Wat die gegevens precies omvatten, lees je bij wat betekent NAW gegevens.
Initialen danken hun naam aan het Latijnse woord voor begin
Initiaal kwam via het Frans het Nederlands binnen. In het Frans was initiale een hoofdletter met veel versiering. Daarachter zit het Latijnse initialis, wat ‘aanvankelijk’ betekent. De wortel daarvan is initium, ‘begin’, dat hoort bij inire: ‘ingaan’, gevormd uit in en ire, ‘gaan’. In het Nederlands was initiaal eerst een bijvoeglijk naamwoord dat ‘beginnend’ betekende. Daarna werd het ook een zelfstandig naamwoord, voor een grote letter vooraan in een woord. Pas in 1864 dook het op in de betekenis die je nu kent: de letters waarmee iemands namen beginnen. Als naam voor de versierde letters uit middeleeuwse handschriften is initiaal volgens het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands betrekkelijk jong: de letters zijn ouder dan het woord. Of het nu gaat om een versierde letter in een oud handschrift of om de S. van Sanne, een initiaal is altijd de letter die vooraan staat.